Người góp phần giữ gìn và phát huy nét đẹp của thực hành tín ngưỡng Việt Nam

Thứ năm - 23/05/2019 17:28
Thờ Mẫu là một tín ngưỡng dân gian thuần Việt có từ thời tiền sử, biến chuyển thích ứng với sự thay đổi của xã hội. Ngay từ sơ khai, người Việt đã hình tượng mẹ để tôn vinh, thờ phụng và ký thác niềm tin. Mẹ cũng chính là tự nhiên. Theo thời gian, hình tượng Mẫu có xu hướng “lịch sử hóa”, “địa phương hóa” và “nhân hóa”, dần gắn liền với nhiều huyền tích có công với nước, thương yêu người dân, thậm chí, gắn với những nhân vật có thật.
Người góp phần giữ gìn và phát huy nét đẹp của thực hành tín ngưỡng Việt Nam

Tín ngưỡng thờ Mẫu hướng tới cuộc sống, niềm tin thực tại với ước vọng sức khỏe, tài lộc, may mắn của mọi tầng lớp xã hội... Thờ nhân thần, tín ngưỡng thờ Mẫu còn tôn vinh truyền thống yêu nước, tinh thần hướng về nguồn cội, mang đạo lý “Uống nước nhớ nguồn, ăn quả nhớ kẻ trồng cây”; Tôn vinh tinh thần đoàn kết, ý thức cộng đồng thông qua hình ảnh “đồng cô, bóng cậu” tôn vinh vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam trong truyền thống. Chính vì điều đó mà từ lần gặp đầu tiên tôi có duyên gặp gỡ thanh đồng Nguyễn Thị Năng (1974) tại thôn Núi Đông, Hoàn Sơn, Tiên Du, Bắc Ninh, tôi đã bị ấn tượng bởi nét phúc hậu, nhẹ nhàng và lối sống bình dị, khiên tốn của người con đức Thánh Mẫu.

60902902 2205106776240741 7698342219354210304 n

Tôi được hướng đến những điều tốt đẹp trong cuộc sống, mưu cầu hạnh phúc, phát triển thuần phong mỹ tục… Cứ như thế Cô Năng đã chia sẻ cho tôi về ý nghĩa của Đạo Mẫu, của “nhân đạo và lòng thiện” từ những điều như thế. Tấm lòng thành hướng thiện phải bằng những việc làm cụ thể, đem lại hạnh phúc cho dân sinh theo phương châm “tốt đời đẹp đạo”... cống hiến cho dân tộc những giá trị to lớn về Chân Thiện Mỹ.

Chính vì vậy tôi quyết định dành bài viết này để mong được chia sẻ những thông điệp, những ý nghĩa đạo lý sâu xa từ cuộc trao đổi với thanh đồng Nguyễn Thị Năng.

Khi chưa bén duyên đến với Đạo Mẫu thì gia đình cô rất bình yên, làm ăn yên ổn như bao gia đình khác thế nhưng cho đến khi gia đình cô làm ăn trật vật hết khó khăn này đến hoạn nạn khác, ốm đau bệnh tật không khỏi được. Đến khi có duyên đến dự một lễ hầu bóng thì tự dưng bị ốp và cứ nói ra mồm kể từ đó cô được chỉ đường chỉ lối cho trình đồng mở phủ thì tự dưng gia đình cô tai qua nạn khỏi, bệnh tật và khó khăn tự dưng tiêu tan hết.

Nổi tiếng là một đồng thầy có tâm, có đức “cứu hộ bách gia”, công việc của thanh đồng Nguyễn Thị Năng là thực hiện các nghi lễ trình đồng mở phủ cho đệ tử, xem tử vi, xem tướng số xem ngày giờ, trừ tà, kêu cầu, trả nợ tào quan, cắt duyên âm, bốc bát hương gia tiên, cửa hàng….. ai nhờ đến cậy cô đều được như ý. Họ có thể là những công chức đến nhờ cô cầu tài, những người làm ăn kinh doanh thỉnh lộc. Ngoài ra cô còn thường xuyên công đức cho các hoàn cảnh  éo le không nơi nương tựa và dành sự quan tâm lớn đến trại phong tại tỉnh Bắc Ninh để giúp họ vơi bớt phần nào đó khó khăn trong cuộc sống khắc nghiệt.
 

60900428 648111465660439 6554530069799239680 n

Được biết thanh đồng Nguyễn Thị Năng ở đã đưa mọi người lạc vào thế thức tâm linh thần thánh đầy cuốn hút. Ít người biết rằng, ẩn sau những phút giây thăng hoa hầu đồng là căn cơ đến tự nhiên được các thánh lựa chọn. Hoạt động nổi bật của thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu là nghi lễ Hầu đồng, mang giá trị văn hóa nghệ thuật độc đáo. Nó là kho tàng truyền thuyết, thần tích, huyền thoại về thần linh. Đó còn là các hình thức diễn xướng với âm nhạc, ca hát, nhảy múa thông qua hình thức hát văn, các hình thức trang trí, kiến trúc dân gian phong phú, hấp dẫn. Trong đó, yếu tố tâm linh là sức nặng chủ yếu đặt lên vai thầy đồng. Trong khi hầu đồng, người được nhập đồng thể hiện các điệu theo tính cách của từng giá đồng, còn ở dưới cung văn tấu lên theo làn điệu chầu văn với âm điệu du dương, thánh thót ca tụng về sự tích, công đức mà các thánh đã từng làm cho dân tộc ta.

Theo cô Năng, tục thờ Mẫu là một nét đẹp văn hóa tín ngưỡng của người Việt Nam ta đã được thế giới công nhận, trong đó các nghi thức hầu đồng là không thể thiếu được. Thế nhưng hiện nay hình thức hầu đồng, loại hình nghệ thuật văn hóa dân gian độc đáo phải tiếp nhận nhiều luồng ý kiến trái chiều, khiến mọi người không phân biệt được đâu là nghệ thuật, đâu là mê tín dị đoan. Mong muốn được bảo tồn và gìn giữ các giá trị nghệ thuật, cô luôn trăn trở, làm thế nào để thay đổi nhận thức của người dân qua các màn diễn xướng tôn vinh nghệ trong không gian tâm linh một cách trang trọng nhất. Làm sao để nghi thức hầu đồng đi đúng hướng dưới góc nhìn văn hóa, không có những người hành Đạo nhưng không hiểu Đạo, không hiểu về tín ngưỡng thờ Mẫu hoặc cố tình “lợi dụng” Thánh để trục lợi cá nhân làm cho thực hành nghi lễ sai, làm sai lệch giá trị của Đạo Mẫu.
 

61162400 1550619248408953 7422166321753751552 n

Những cống hiến của thanh đồng Nguyễn Thị Năng cho nền văn hóa thờ Mẫu Việt Nam là hết sức to lớn. Nhờ đó, bất cứ ai cũng đều biết đến nghi thức thờ Mẫu, đó vừa là vinh dự vừa là trách nhiệm của các thầy đồng trong việc phụng sự Phật thánh, giữ gìn những nét văn hóa truyền thống.

Tác giả bài viết: Lâm Oanh

Tổng số điểm của bài viết là: 15 trong 4 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Mã bảo mật   
TÁC PHẨM TIÊU BIỂU
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây